Faktaboks

Telemarksavisa
TA, Telemark Arbeiderblad
Offisielt namn
TELEMARKSAVISA AS
Organisasjonstype
Aksjeselskap
Forretningsadresse
Skien
Dagleg leiar
Ove Mellingen
Styreleiar
Jan-Arild Tveten
Logo
Logo
Av .
Lisens: Avgrensa gjenbruk
Avishode Telemark Arbeiderblad
Avishode Telemark Arbeiderblad
Norsk presses historie.

Telemarksavisa er ei distriktsavis som kjem ut i Skien, på papir alle seks kvardagar og dessutan som nettavis med oppdatering døgnet rundt. Avisa blei grunnlagd 1. oktober 1921 og er eigd av Amedia AS. Avisa dekkjer det tidlegare fylket Telemark, og er den største avisa i området.

Avisa blei grunnlagd som Telemark Arbeiderblad. Banda til Arbeidarpartiet, som før var svært tette, er for lengst løyste, og avisa endra namn då det formelle samarbeidet tok slutt.

Skien er den einaste byen i landet med to aviser som lenge kappast om å vere størst. TA og Varden har tevla side om side, men TA har med åra fått eit merkbart forsprang.

Digitalt

Telemarksavisa byrja med nettavis i 1996, og har etter kvart satsa sterkt på å publisere stoffet på alle digitale plattformer. Også podkastar er blitt eit viktig satsingsområde, med nyheits- og aktualitetspodkasten «TA Dokumentar» i ei særstilling. Statistikken frå Mediebedriftenes Landsforening viser at det gjennomsnittlege talet på daglege lesarar på nett og papir var 60 629 i tredje kvartal 2023.

Historie

Forside av Telemark Arbeiderblad
Forsida av Telemark Arbeiderblad lørdag 21. januar 1995, same året avisa endra namn til Telemarksavisa.
Forside av Telemark Arbeiderblad
Nasjonalbilioteket .
 Alf Skaaum var redaktør i  Telemark Arbeiderblad.

Flere aviser utlyste konkurranser der de ba leserne tippe resultatet av det kommende Stortingsvalget i 1977. På bildet ser vi redaktør Alf Skaaum med en bunke svar som leserne hadde sendt inn til Telemark Arbeiderblad før valget.

Alf Skaaum var redaktør i Telemark Arbeiderblad.
Norsk presses historie.

I 1908 blei Bratsberg Demokraten etablert som «organ for Bratsberg amts arbeiderparti» i Skien. Omkring 1920 var Arbeidarpartiet inne i sin mest radikale periode, og mange i Telemark var misnøgde med den moderate linja til Bratsberg Demokraten.

Etter eit forsøk med ei fellesavis med Vestfold kom det første nummeret av Telemark Arbeiderblad (TA) ut i Larvik 1. oktober 1921. Alt 1. januar året etter blei avisa overført til Fremtiden i Drammen. Dårlege kommunikasjonar og skral økonomi førte til nedlegging i 1922. Arbeidarpartiet likte dårleg å stå utan avis i Telemark – og partiet på Notodden tok på seg ansvaret for utgivinga. Då partiet i 1923 blei splitta på nytt, braut kommunistane ut og overtok Bratsberg Demokraten, som etter mange vanskar gjekk inn for godt i 1929.

Avisa etablerte seg i Skien

Økonomien var eit konstant problem for avisa på Notodden. Det var han òg for Telemark Social-Demokrat i Porsgrunn, grunnlagd i 1922 og overteken av Arbeidarpartiet i 1926. Då sosialdemokratane og Arbeidarpartiet året etter gjekk saman, var også dei to avisene slått saman, og Telemark Arbeiderblad etablerte seg i Skien. Partiet hadde no eit talerøyr som dekte heile fylket, og partiet sentralt støtta drifta. I løpet av kort tid fekk avisa eige trykkjeri i eigne lokale. Olav Vegheim blei tilsett som redaktør i april 1928 og sat til 1940.

Kort etter at tyskarane okkuperte landet i 1940, overtok NS lokala, og personalet blei spreidd for alle vindar, men etter kapitulasjonen var medarbeidarane raskt tilbake, og alt 11. mai 1945 var avisa i gang att.

Ein hemsko var lenge at TA blei rekna for å vere eit «menighetsblad» – styrt av partiet og med mange og lange referat frå ulike partilag. Knut Kvigne var ein omstridd redaktør, entusiastisk til samnorsk, men skeptisk til Sosialistisk Folkeparti. Etter nokre sterke utsegner ei oppheta valnatt i 1961 måtte han gå. Haakon Lie «kalla» Alf Skaaum til jobben, og han sat som redaktør i 22 år.

Krisetid

I 1960-åra blei det gjort store investeringar mellom anna i det tekniske utstyret, men det kosta. Utover i 1980-åra slo økonomiske krisetider nasjonalt inn for fullt og ramma avisa brutalt. Jappetid, renteauke og høg arbeidsløyse førte til at annonseinntektene gjekk drastisk ned. I 1984 gjekk opplaget ned for første gong, medan Varden greidde seg betre og auka opplaget.

1980-åra og inngangen på 1990-talet var ei samanhengande krisetid for Telemark Arbeiderblad med indre uro, forvirring og svak styring på fleire plan. I 1985 vart dei første medarbeidarane oppsagde. I 1991 trudde ein at overgang til tabloidformat var løysinga, men lesarane var tydelegvis misnøgde. Opplaget sank med rundt ti prosent, medan Varden auka tilsvarande og hadde eit opplag som var nesten 10 000 høgare enn konkurrenten. I 1991 var avisa i ferd med å gå over ende. 33 medarbeidarar måtte gå. Det førte til sterk intern strid. Om lag samstundes gjekk avisleiinga til Varden og tilbaud avisabedrifta for ein symbolsk sum. Men Varden avslo.

Opprydding og framgang

I 1992 starta ei ny økt med fleire drastiske grep. Sjølv om A-pressa kom inn som eigar, vedtok ein at bindinga til Arbeidarpartiet skulle kuttast og namnet endrast til Telemarksavisa. I 1996 vart pressa seld og trykkinga overført til Larvik. Seinare statssekretær og redaktør Jan Erik Larsen vart sett til å leie omstillingsarbeidet. Dette prega perioden 1992-1998 med store endringar i avisproduktet. Etter ei tid kom synlege resultat med jamt stigande opplagstal. I åra som følgde var det Varden som gjekk kraftig tilbake i opplag, medan Telemarksavisa vaks tilsvarande. Ved siste måling – i 2023 – hadde TA eit opplagstal som var nær 7000 høgare enn Varden.

Fakta

  • Telemark Arbeiderblad, 1.10.1921 – 25.5.1926.
  • Telemark Social-Demokrat, 25.8.1922 – 23.3.1923 og 8.11.1923 – 20.11.1926, fortsatte som Telemarks Arbeiderblad: fyrste nr. 23.11.1926, stansa 30.11.1940.
  • Utkom under tittelen Telemarks Blad, 28.9 – 19.10.1940. Fyrste nr. etter krigen 11.5.1945.
  • Endra namn til Telemarksavisa, 1.8.1995.

Opplag

Opplagstall for Telemarksavisa, 1986-2023

1986 27620
1988 27157
1990 25447
1991 22933
1992 20648
1993 20481
1994 20807
1995 21968
1996 21913
1997 22174
1998 22256
1999 22143
2000 22421
2001 22552
2002 22597
2003 22503
2004 22522
2005 22312
2006 22363
2007 22346
2008 22282
2009 21991
2010 21348
2011 20778
2012 20063
2013 19173
2014 18442
2015 18082
2016 17860
2017 18787
2018 20758
2019 22029
2020 23218
2021 23321
2022 23700
2023 23360
Kilde: medienorge.uib.no (papiropplag til 2014; deretter totalopplag, endring i beregningsmetode fra 2018)
År Opplag
1932 3000
1950 8184
1954 13 054
1960 16 236
1970 20 531
1983 27 570
1990 25 447
1998 22 256
2008 22 282
2020 23 218
2021 23 321
2022 23 700
2023 23 360

Til og med 2015 gjeld opplagstala berre for papirutgåva. Frå 2020 blir det brukt netto opplagstal for både digitale abonnement og papirabonnement. Kjelda er opplagstala avisene rapporterer til Mediebedriftenes Landsforening (MBL) for andre halvår.

Les meir i Store norske leksikon

Eksterne lenker

Faktaboks

Telemarksavisa
Sektorkode
2100 Private aksjeselskaper mv.
Næringskode(r)
58.130 Utgivelse av aviser

Kommentarar

Kommentarar til artikkelen blir synleg for alle. Ikkje skriv inn sensitive opplysningar, for eksempel helseopplysningar. Fagansvarleg eller redaktør svarar når dei kan. Det kan ta tid før du får svar.

Du må være logga inn for å kommentere.

eller registrer deg