Runddans er namnet på ein type dans (danseslekt) som vaks fram sør i det tyske språkområdet sist på 1700-talet, med valsen som den første viktige dansen.

Dansane i denne slekta er pardansar og para flytter seg etter kvarandre rundt i rommet mot sola. Samtidig er det eit viktig element i dei fleste av desse dansane at paret snur rundt sin felles akse. Desse to måtane å dansa rundt på, gav truleg namnet runddans, som var brukt på tysk frå først på 1800-talet.

Ringdansar, der dansarane held kvarandre i henda og dansar i ring, blir av og til òg kalla runddans.

Den tidlege valsen vart dansa til både tredelt og todelt musikk, men dansen til todelt hadde gjerne tilleggsnamn, til dømes hoppvals, skotsk vals og hamburgervals. På 1840-talet vart ein variant av valsen i todelt takt lansert som motedans frå Tsjekkia under namnet polka. Etter inspirasjon frå ein stor polsk formasjonsdans, masur, kom så den vesle pardansen polkamasurka. Den kom til Noreg etter 1850, og seinare kom reinlender, wienerkryss og pariserpolka, og variantar av svensk hambo under namn som springpolka.

Runddansane er har mykje til felles i Norden, og dei kom hit delvis med danselærarane og delvis med folkeleg motestraumar. Danselærarane held seg unna variantar med snøgge snuingar, slik som hambo, reinlender og pariserpolka. I Sverige tok dei til å kalla runddansane for gammaldans på 1920-talet, og denne termen erstatta også ordet runddans ein periode i Noreg.

  • Urup, Henning, Henry Sjöberg og Egil Bakka (red.) (1988). Gammaldans i Norden: Komparativ analyse av ein folkeleg dansegenre i utvalde nordiske lokalsamfunn – Rapport fra forskningsprosjektet. Dragvoll: Nordisk Forening for Folkedansforskning Dragvoll. Inkluderer video med runddansar frå alle nordiske land.

Foreslå endringer i tekst

Foreslå bilder til artikkelen

Kommentarer

Har du spørsmål om artikkelen? Skriv her, så får du svar fra fagansvarlig eller redaktør.

Du må være logget inn for å kommentere.