Svein Erik Brodal

Faktaboks

Svein Erik Brodal
Født
21. februar 1939, Austre Toten
Svein Erik Brodal ved Det Norske Teatret i 1967. Brodal kom til Det Norske Teatret i 1962 og var der til han gjekk av med pensjon i 2009. I tolv av åra var han teatersjef ved teateret.
Av /Oslo Museum .
Lisens: CC BY SA 4.0

Svein Erik Brodal er skodespelar, instruktør, dramatikar og lyrikar. Han var teatersjef ved Det Norske Teatret i tolv år.

Brodal tok latinartium ved Katedralskolen i Oslo og kom inn på Statens Teaterhøgskole som 19-åring. Han vart cand.mag. med faga teatervitskap, kunsthistorie og idéhistorie ved Universitetet i Oslo i 1972.

Brodal kom til Det Norske Teatret i 1962 og var ved dette teatret til han gjekk av med pensjon i 2009. Han har to gonger vore teatersjef, og han var den som fekk æra av å vere teatersjef då teatret flytta inn i det lenge etterlengta nybygget i Karl Johan-kvartalet. Brodal satsa spesielt på store og dristige musikalprosjekt i sjefstida si, til dømes Cats (1985) og Les Miserables (1988).

Brodal var vararepresentant til Stortinget for Arbeidarpartiet frå 1997 til 2001.

Det Norske Teatret

Kunstnarisk rådgivar

Brodal hadde etter teaterhøgskulen arbeidd eitt år ved Fjernsynsteatret før han i 1962 kom til Det Norske Teatret. Han fekk tidleg ansvarsfulle oppgåver av teatersjef Tormod Skagestad og spela mellom anna Hamlet som 27-åring. Saman med kjærasten, seinare kona, Gudrun Waadeland, fekk han teatersjefansvaret for eksperimentscena Bikuben i 1967. Han var kunstnarisk rådgivar for Skagestad i ein tiårsperiode og vikarierte eitt år som teatersjef i 1975/76, då Skagestad hadde permisjon.

Teatersjef

Han var difor den sjølvsagde etterfølgjaren då det skulle tilsetjast ny sjef ved Det Norske Teatret i 1979. I tillegg til ei lysande teaterkarriere hadde 39-årige Brodal då gitt ut to diktsamlingar, ein roman, teke cand.mag.-graden ved Universitetet på si og skrive ei nesten fullført magistergradsavhandling i teatervitskap om Tordis Maurstad.

Han skreiv dessutan stadig teaterteoretiske artiklar og gav nokre av dei ut i bokform då han starta sjefsjobben, under tittelen Syn på teater. Eit nytt band med artiklar kom i 2009.

Brodal var teatersjef ved Det Norske Teatret frå 1979 til 1990. Han var målmann og såg Det Norske Teatret som «ein del av norskdomsrørsla, ein reiskap i kampen for norsk bonde- og folkekultur». Han arbeidde systematisk for å styrkje banda mellom teatret og dei såkalla nærskylde tiltaka i målrørsla, og han satsa mykje og dristig på å utvikle ny nynorskdramatikk.

Brodal vart dessutan teatersjefen som fekk æra av å innvie Det Norske Teatrets nybygg i Karl Johan-kvartalet i 1985. Han vart samstundes teatersjefen som måtte bere alle dei uføresette ekstrakostnadene som det gigantiske bygget førte med seg, og dei stadige tøffare krava frå styresmaktene til eigeninntening. I tillegg til ny norsk dramatikk satsa Brodal som forgjengaren sin på tunge internasjonale musikalsuksessar og spela både Cats (1985) og Les Miserables (1988) dei første åra i nybygget.

Teatersatsingar

Brodal viste òg at han var villig til å satse stort og ambisiøst på mindre kommersielle teaterprosjekt og sette til dømes opp den første fulle versjonen av Henrik Ibsens Keisar og Galilæar (1987), og han lèt Stein Winge regissere det seks timar lange Merlin av Tancred Dorst, med matservering i pausen (1989). Han utvida dessutan spekteret av tilbod, omdefinerte bygget frå teater til kulturhus og tok initiativ til andre kulturaktivitetar, til dømes «Lunsj & lyrikk» og ymse matinear. Brodal sjølv er ein populær opplesar og kåsør og er jamleg med under «Lunsj & lyrikk» og andre tilstellingar.

Etter 1990 gjekk Brodal tilbake til ensemblet ved Det Norske Teatret som skodespelar, der han var ein trufast medlem til han gjekk av med pensjon i 2009, parallelt med dramatikar- og instruktøroppgåver andre stader, mellom anna ved hjartebarnet og prosjektteatret Toten Teater i heimbygda. Våren 2012 hadde han si formelle avskilsframsyning som skodespelar, med framsyninga Kva er ein skodespelar?, basert på tekstutdrag frå ulike stykke.

Regissør, dramatikar og forfattar

Utanom arbeidet ved Det Norske Teatret har Brodal regissert to Alf Prøysen-novellefilmar, Den blå koppen og Blommer på bar mark, begge i 1990, og skrive og regissert Alle menneskja mine (1990), alle for NRK TV. Han han har òg hatt biroller i blant annet filmane Hard asfalt (1986) og Brun bitter (1990) og TV-serien Hotel Cæsar.

Brodal debuterte som forfattar i 1974 med diktsamlinga Prolog midt i livet og har sidan gitt ut fleire bøker, både innan skjønnlitteratur og sakprosa.

Les meir i Store norske leksikon

Litteratur

  • Brodal, Svein Erik (1979): Syn på teater. Teaternotat 1969–1979. Oslo: Noregs Boklag. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Brodal, Svein Erik (2009): Syn på teater II. Artiklar, talar, essay 1980–2007. Oslo: Kolofon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg