Jerzy Pilch, polsk forfatter, debuterte i 1988 med novellesamlingen Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej (Bekjennelser fra en forfatter av lyssky erotisk litteratur). Pilch er også en anerkjent journalist og essayist, med egen spalte i avisen Tygodnik Powszechny. Han har også vært en fast bidragsyter i avisene Polityka (1999-2006) og Dziennik (2006-2009).

I romanene sine vender Pilch ofte tilbake til hjembyen Wisła, som er et av de største evangelisk-lutherske sentrene i Polen og den eneste byen der størsteparten av innbyggerne er lutheranere. Denne byen spiller en stor rolle i Pilchs forfatterskap og danner stadig bakgrunn for nye historier. Helt siden romanen Moje pierwsze samobójstwo (Mitt første selvmord), utgitt 2006, synes det imidlertid som om Pilch ikke klarer å skrive om Wisła uten å skildre en utvisket, forvridd virkelighet som er befolket av gjenferd.

Pilchs romanpersoner leter forgjeves etter sin tapte ungdom, venner de har mistet, kvinner de aldri får igjen. Mange av personene kan også leses som figurer eller arketyper: pastoren, legen, alkoholikeren, kunstneren eller kommunisten, men de fremstår ikke som mindre levende av den grunn. Forfatterskapet kretser rundt en bevissthet om døden, og veksler mellom å forholde seg til denne med en brutal ærlighet – ispedd en rikelig dose svart humor – og ved å vise fluktruter og omveier. En av disse er alkoholen, en annen kvinnene eller erotikken. Men den viktigste er litteraturen: Pilchs tekster er fylt med anekdoter, digresjoner, lag, tråder som aldri nøstes opp, mysterier som aldri blir oppklart – alt for å utsette slutten. På sitt beste er Pilchs romaner et språklig fyrverkeri – som iblant minner om en slående og svært overbevisende preken.     

Jerzy Pilch har blitt sammenlignet med Bohumil Hrabal og Milan Kundera, samt betraktet som en litterær arvtager til Witold Gombrowicz. Pilch fortsetter den litterære tradisjonen fra Gombrowicz ved å skrive fiksjon som gir tydelige signaler om sin fiktive karakter, han inviterer leseren inn i et spill der språket forsøker å holde sammen en virkelighet som er i ferd med å falle fra hverandre.

  • Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej (Bekjennelser fra en forfatter av lyssky erotisk litteratur, novellesamling, forlaget Puls, 1988).
  • Spis cudzołożnic (Listen over utro kvinner, roman, forlaget Puls, 1993).
  • Rozpacz z powodu utraty furmanki (Sorgen over tapet av hestekjerren, essaysamling, forlaget Znak, 1994).
  • Inne rozkosze (Andre nytelser, roman, forlaget a5, 1995).
  • Monolog z lisiej jamy (Monolog fra revehiet, roman, forlaget Universitas, 1996).
  • Tezy o głupocie, piciu i umieraniu (Teser om enfoldighet, drikking og død, essaysamling, forlaget Puls, 1997).
  • Tysiąc spokojnych miast (Tusen fredelige byer, roman, forlaget Puls, 1997).
  • Bezpowrotnie utracona leworęczność (Det ugjenkallelige tapet av keivhendtheten, roman, forlaget Wydawnictwo Literackie, 1998).
  • Pod Mocnym Aniołem (roman, forlaget Wydawnictwo Literackie, 2000, norsk oversettelse: Den mektige engel, 2012, Oktober Forlag).
  • Upadek człowieka pod Dworcem Centralnym (Et menneske faller på Sentralstasjonen, essaysamling, forlaget Wydawnictwo Literackie, 2002).
  • Miasto Utrapienia (Den brysomme byen, roman, forlaget Świat Książki, 2004).
  • Narty Ojca Świętego (Skiene til Den hellige far, teaterstykke, forlaget Świat Książki, 2004).
  • Moje pierwsze samobójstwo (Mitt første selvmord, roman, forlaget Świat Książki, 2006).
  • Pociąg do życia wiecznego (Toget til det evige liv, essaysamling, forlaget Świat Książki, 2007).
  • Marsz Polonia (Polonias marsj, roman, forlaget Świat Książki, 2008).
  • Sobowtór zięcia Tołstoja (Dobbeltgjengeren til Tolstojs svigersønn, noveller, forlaget Świat Książki, 2010).
  • Dziennik (Dagboken, roman, forlaget Wielka Litera, 2012).
  • Wiele demonów (Mange demoner, roman, forlaget Wielka Litera, 2013).
  • The Kościelski Award i 1989 for romanen Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej.
  • Polityka Passport i 1998 for romanen Bezpowrotnie utracona leworęczność.
  • Nike Literary Award i 2001 for romanen Pod mocnym aniołem (norsk oversettelse: Den mektige engel, 2012, Oktober Forlag).

Foreslå endringer i tekst

Foreslå bilder til artikkelen

Kommentarer

Har du spørsmål om artikkelen? Skriv her, så får du svar fra fagansvarlig eller redaktør.

Du må være logget inn for å kommentere.