trekktvang

Svart er i trekktvang. Det er svart sin tur til å flytte, men alle dei moglege trekka vil gjere svart si stilling dårlegare, då kongen ikkje lenger vil kunne forsvare den svarte bonden.
Av /Lichess.
Lisens: Gnu FDL

Artikkelstart

Trekktvang er i sjakk ein situasjon der ein spelar flytte ein brikke, men der alle moglege trekk forverrar stillinga. I internasjonal sjakk er fenomenet kjend som zugzwang. Ordet zugzwang er tysk og tyder nettopp trekktvang.

Me nyttar ordet mest i samband med sjakk, men trekktvang kan òg oppstå i andre spel der spelarane gjer trekk annankvar gong.

Trekktvang i sjakk

Det er mest vanleg at trekktvang oppstår i sluttspelet (den siste fasen av sjakkpartiet). Med få brikker og færre moglege trekk aukar sjansen for at det skjer. Å hamne i trekktvang kan i verste fall tape partiet. Difor finst det teori om fenomenet. Profesjonelle sjakkspelarar er naturlegvis medvitne på å nytte trekktvang mot motstandaren – og unngå å hamne i det sjølv.

Eit døme

I diagrammet er svart i trekket, men diverre i trekktvang. Ho har fem moglege trekk. Desse er å flytte kongen til felta markerte med grøne sirklar. Her og nå forsvarar den svarte kongen den svarte bonden på d5. Sidan alle fem trekka tar bort dette forsvaret, er svart i trekktvang. Uansett kva svart gjer vil den kvite kongen i neste trekk kunne ta den svarte bonden.

Etter å ha slått ut bonden er det ei enkel sak for kvit å vinne. Dette er såleis eit døme på at trekktvangen tapar partiet (så sant ikkje kvit gjer ein bukk).

Les meir i Store norske leksikon

Eksterne lenkjer

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg