Gepard jager vortesvin av /iStock. Gjengitt med tillatelse

predasjon

Afrikansk villhund angriper en gnukalv i Tanzania.
Lycaon pictus av . Gjengitt med tillatelse
Finnhvalen fyller munnen med vann og mat, og presser vannet ut igjen gjennom bardene.
Finnhval som spiser av /NOAA Fisheries. Falt i det fri (Public domain)

Tettegressets blader er klebrige, og fanger insekter og andre smådyr som planten fordøyer ved hjelp av sekreter. Dette kan regnes som predasjon.

Tettegress av . Begrenset gjenbruk

Predasjon er når ein organisme (ein predator) et heile eller delar av ein annan organisme (eit byttedyr) som er i live inntil predatoren går til åtak.

Faktaboks

Uttale
predasjˈon
Etymologi
av latin ‘plyndre, røve’

Når eit rovdyr ikkje sjølv drep eit byttedyr, men et av eit dyr som allereie er daudt (eit åtsel), vert det ikkje rekna som predasjon.

Ekte predasjon

Som oftast når ein snakkar om predasjon meiner ein at eit rovdyr jagar, drep og et eit byttedyr, som til dømes når ei løve tek ei antilope. Mindre opplagde døme på predasjon kan vera når ein kval et plankton, ein gnagar et frø, eller ei kjøtetande plante fortærer insekt.

I alle desse døma vert byttedyret ganske raskt teke livet av, predatorane drep mange byttedyr i laupet av livet, og dei et heile eller store delar av byttedyra. Predasjon av denne typen vert stundom kalla «ekte predasjon».

Dersom predatoren og byttedyret høyrer til same arten er det kannibalisme.

Beiting og parasittisme

Beiting og parasittisme kan og reknast som predasjon, sjølv om dette er mindre vanleg i daglegtalen. I motsetnad til rovdyr, vil beitedyr og parasittar som oftast ikkje drepa byttet sitt, i alle fall ikkje med det same. Desse går difor ikkje under nemninga «ekte predasjon». Over tid kan beiting og parasittisme likevel svekka planta eller verten så mykje at dei døyr.

Les meir i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg