Søndre Bergenshus Amtstidende

Søndre Bergenhus Amtstidende heitte først Wossingen, og var utgitt i Wisconsin, USA. Redaktøren tok bladet med heim til Voss. Seinare skifta nye eigarar både namn og politisk profil, og den konservative versjonen av avisa fekk ikkje noko langt liv.

Søndre Bergenhus Amtstidende kom i 1878 som eit framhald av avisa Vossingen, som kom ut på Voss frå 1871. Vossingen hadde røtene sine i utlandet. I 1857 kom avisa Wossingen ut i byen Leland i Wisconsin, USA. Bladet hadde undertittelen «Published by some vossings» og var det første norske bygdelagsorganet i Amerika. Mannen bak var den utvandra vossingen Niels T. Bakkethun.

Kring 1870 vende Niels T. Bakkethun heim til Noreg. Han såg at tida var moden for eit lokalblad i fødebygda, og tok til å gi ut Vossingen på farsgarden Bakkethun, frå sist i 1871. Undertittelen var «tidligere udgivet to Aar i Amerika», og Bakkethun rekna etableringa på Voss som 3. årgang. Han starta den norske utgåva med nummer tretten, truleg som følgje av at siste Wossingen, som var eit månadsblad, kom ut i eit forseinka 1859-nummer på nyåret i 1860. Vossingen var utan partipolitisk feste, opphavsmannen var idealist og hadde folkeopplysning høgast på dagsordenen.

Etter ei tid selde Bakkethun avisa og reiste attende til Amerika. Den nye eigaren var Ola Kindem, og kort etter blei Thorkjell Skjerve medeigar. Begge sokna til Johan Sverdrups liberale rørsle.

Frå 11. januar 1878 fekk bladet ny eigar for fjerde gong, bokprentar Bertil J. Johannessen. Med nytt eigarskap kom nytt namn og nytt partipolitisk ankerfeste. No blei bladnamnet Vossingen bytt ut med Søndre Bergenhus Amtstidende, som straks erklærte seg lojal overfor dei konservative kreftene som seks år seinare danna partiet Høgre.

Dei neste ti åra skulle Søndre Bergenhus Amtstidende erfare at Voss mangla grobotn for eit Høgre-blad. Fem år etter det politiske linjeskiftet var konkurrenten og Venstre-organet Vossebladet på beina. Denne avisa skulle frå 1893 bli avisa Hordaland. Men før den tid, frå nyttårsaftan 1891, var det kroken på døra for konservative Søndre Bergenhus Amtstidende.

Bokprentar Johannessen gjekk over i Postverket. I 1906 var han attende i det grafiske faget. Med ei handpresse starta han moderat-konservative Voss Avis, som skifta namn til Voss Tidende i 1912 og gjekk inn året etter. Sidan prenta han Bondebladet, som kom ut på Voss frå 1914. I 1917 selde han prenteverket til L/L Voss prenteverk, som prenta Horda Tidend fram til denne avisa gjekk inn i 1989.

Fakta

  • Vossingen: fyrste nr. utgjeve i USA, 1857. Siste nr. 31.12.1877, skifta namn til Søndre Bergenhus Amtstidende, fyrste nr. 11.1.1878, siste nr. 31.12.1891.
  • Litt: Vossingen, organ for Vosselaget. «Fortsættelse af det ældste bygdelagsorgan i Amerika 1857–60». Madison, Wisconsin, December 1920.

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg