Josef Eriksson

Faktaboks

Josef Eriksson
Født
8. desember 1872, Söderfors, Uppsala län
Død
4. juli 1957, Uppsala, Sverige

Artikkelstart

Josef Eriksson var en svensk komponist, en av Sveriges viktigste og mest produktive sangkomponister.

Utdannelse og virksomhet

Eriksson fikk sin utdannelse som komponist først sent i livet. Han tok organisteksamen i 1900, kirkesangereksamen i 1901 og musikklærereksamen ved konservatoriet i Stockholm i 1906. I periodene 1901–1902 og 1913–1915 studerte han kontrapunkt og komposisjon hos Ruben Liljefors.

Josef Eriksson var organist i Gävle en kort tid, og deretter virket han resten av sitt liv som organist, korleder og musikkritiker i Uppsala.

Stilistiske trekk

I sine tidligste verk er Eriksson tydelig påvirket av Edvard Grieg, August Søderman og Emil Sjøgren. Han søkte seg imidlertid mot en radikal modernistisk uttrykksform, først og fremst på det harmoniske området, med alterasjonsharmonikk og frie kadensdannelser, bitonalitet og polytonalitet. Sju sånger (op. 14 fra 1912) danner et kulminasjonspunkt. Etter dette vendte Eriksson tilbake til det tonespråket han innledningsvis i sin karriere hadde gått ut fra.

Erikssons stil- og uttrykksform er bredt sammensatt, fra naturlyriske stemninger via en tilbakeholdt og fortettet til et noen ganger burleskt uttrykk, både arkaiserende og eksotisk, alt avhengig av hvilken dikter han hentet sine tekster fra. Formelt er sangene hans i det store og hele fri hva formen angår, med et strofisk formelement som fremherskende. Harmonikken har betydning som formskapende element i tillegg til en rent koloristisk tenkning. Melodikken hans er fremfor alt kantabel, det vil si sangbar.

Verk i utvalg

Sanger

  • ”Fyre sånger” op. 5 (1905)
  • ”Fyre sånger” (Karlfeldt) op. 5 (1911)
  • ”Sex sånger” op. 9 (1911)
  • ”Två sånger” (S. Agrell) op. 12 (1911)
  • Vilhelm Ekelund-dikter” op. 33 (1917)
  • ”Två dikter” (Pär Lagerkvist) op. 41 (1922)
  • ”Fyre dikter” (Pär Lagerkvist) op. 42 (1925)
  • ”Sånger och ballader” op. 54 (1936)
  • ”Två norska dikter” (S. Obstfelder) op. 38 (1937)
  • ”Tre tyska dikter” op. 55 (1941)
  • ”Sex engelska dikter” op. 59 (1941)
  • ”Musik och andra dikter” (V. Ekelund) op. 56 (1942)
  • ”Fyra sånger” op. 62 (1944)

Korverk

  • ”Post tenebras lux” (C. Sandell) for solo, to kor, orgel og klaver (1928)
  • ”Guds jor och Guds himmel” (P. Bolinder)
  • 6 sanger for solo, kor og orgel (1931)
  • ”Vaar” (S. Obstfelder) op. 34 nr. 1 (1917)
  • ”Tonen” (Knut Hamsun) (1920)
  • ”Fem dikter” (Karlfeldt) op. 31 (1926)

Instrumentalmusikk

  • ”Air” for fiolin og klaver op. 15 nr. 1 (1912)
  • ”Bukolika”, suite op. 27 i forskjellige instrumenteringer (1915–16)
  • ”Två danser i folkton” for fiolin og klaver op. 36 (1918)

Klaver

  • ”Lyriska fantasier” op. 8
  • ”Sechs kleine Klavierstücke” op. 19 (1914)
  • Sonatine i d-moll op. 33 (1914)
  • Sonate i G-dur op. 23 (1924)
  • ”Exotisk svit” op. 40 (1927)

Orgel

  • Orgelpreludier op. 1, op. 7 (1927) og op. 63 (1948)

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg