Irene Larsen

Faktaboks

Irene Larsen
Født
22. februar 1964, Skjervøy, Troms og Finnmark

Artikkelstart

Irene Larsen er ein samisk og norsk forfattar, lærar og organisasjonsleiar. Larsen debuterte i 2005 med diktsamlinga Anemonepust, som i 2006 fekk Blixprisen. Prisen blir delt ut til ein framifrå nordnorsk forfattar som skriv på nynorsk. Larsen har vore ein av arrangørane av Ordkalotten og er frå mai 2020 valt som styreleiar i den nystifta Foreninga samiske forfattere.

Bakgrunn

Larsen er opphavleg frå Arnøya i Skjervøy kommune, men busett i Ersfjordbotn utanfor Tromsø. Ho har ei mastergrad i allmenn litteraturvitskap frå UiT – Noregs arktiske universitet og jobbar som lektor i vidaregåande skule.

Forfattarskapen

Debut

Larsen debuterte i 2005 med diktsamlinga Anemonepust. Meldaren i Nordlys kalla henne «ein lovande debutant» og Samlaget påskjønte forfattaren med Blixprisen.

I grunngivinga for tildeling av Blixprisen vart det peika på hennar sterke lyriske evner til å fange opp det kvardagslege og det nære forholdet til folk i nord.

Ved å meistre språket i eit fortetta format, og dessutan å kombinere dette inn i eigenopplevde erfaringar, viser forfattaren fram kompleksiteten sin og det rike refleksjonsnivået sitt. Nokre av dikta er korte, haikuinspirerte, og viser Larsen si biletskapande evne.

«Kraniet fluktsikkert

tanken

berre ute på prøve.»

Andre er meir prosalyriske, slentrande kvardagslege og nære: «Vi slo følgje eit stykke/du hadde skadd ei hand/arbeidsuhell, lite å snakke om/eigentleg/så vi snakka om veret/(...)»

I 2021 debuterte Irene Larsen som romanforfatter med boka Der det gror skierri. Den er også utgitt som lydbok. Yrja er romanens hovedperson. I boka skildres hennes omskiftende kjærlighetsliv. Turbulensen i Yrjas forhold til menn er en side som skildrer hovedpersonens indre uro og søking etter gode holdepunkt i livet, og en søken etter egen kultur. Hennes far måtte tåle fortrengelsen av den sjøsamisk kulturen han vokste opp med, og skammen fornorskningen medførte. Rastløsheten som preger Yrja allerede som barn, er også en av hennes sterke sider. Som ung voksen kvinne, framstilles Yrja også som kreativ og idérik. Dialoger utgjør en sentral del av romanteksten, og forfatterens bakgrunn som lyriker trer fram med spennende språklige detaljer og framstillinger.

For Der det gror skierri mottok Irene Larsen Havmannprisen for 2022, en pris som tildeles årlig til årets beste nordnorske bok. Prisen har til formål å fremme nordnorsk litteratur.

I 2022 debuterte Irene Larsen også som barnebokforfatter med boka: Nesten en hest og noen altfor store krangler. Boka er oversatt til nordsamisk med tittelen: Measta heasta ja muhtin menddo stuorra riidaleamit.

Sjøsamisk kvardag og mytologi

I dei to seinare diktsamlingane Framtida er ein stad til høgre for tavlekanten (2008) og Sortsolsafari (2013) blir tilhøyrselen til det sjøsamiske tematisert. Det er ei skjørheit men også direkte søken i Larsen sine dikt. I første setning av Sortsolsafari spør jeg-personen. «Kven er du eigentleg?» I dikta går ho tett inn på enkeltmennesket og det sjøsamiske livet i ein kvardagsleg setting. Samtidig får nettopp det kvardagslege ein klangbotn i den samiske tradisjonen, mytologien og naturmystikken. I Larsen sine dikt blir runebomma putta i ein pose frå Prix og bilen blir parkert ved gamma.

Foreiningsliv og samfunnsdebattant

Larsen er aktiv i foreiningslivet med mange litterære verv bak seg. Ho har i fleire år vore involverte i Ordkalotten – Tromsø internasjonale litteraturfestival sitt barneprogram BANG! Her har ho vore med på å byggje opp den litterære stemma til festivalen, og dessutan også representert den samiske profilen til festivalen.

Ho sat i styret i Samisk Forfatterforening (Sámi Girječálliid Searvi) og var med og arrangerte Tråante i 2017, feiringa av 100-årsjubileet for det første samiske landsmøtet i Trondheim i 1917. Ho var med og stifta Foreningen samiske forfattere (Searvi sámi girječállide / Siebrre sáme girjjetjállijda) i 2019 og sit som styreleiar der frå mai 2020.

Larsen er også ein aktiv deltakar i samfunnsdebatten med kronikkar og lesarinnlegg i aviser.

Omsetjing

Larsen skriv sjølv på nynorsk, men har fleire dikt og tekstar omsett til nordsamisk.

Utgjevingar

  • Anemonepust, Nordnorsk forlag, 2005 (dikt.)
  • Framtida er ein stad til høgre for tavlekanten, Aschehoug forlag, 2008 (dikt).
  • Sortsolsafari, Margbok forlag, 2013 (dikt).
  • Der det gror skierri, Orkana, 2021 (roman).
  • Nesten en hest og noen altfor store krangler, ČálliidLágádus, 2022.
  • Measta heasta ja muhtin menddo stuorra riidaleamit, oversatt til nordsamisk av Magne Ove Varsi, ČálliidLágádus, 2022.

Les meir i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg