Hugo Hiriart

Faktaboks

Hugo Hiriart

Hugo Hiriart Urdanivia

Født
28. april 1942, Mexico by

Artikkelstart

Hugo Hiriart er en meksikansk forfatter, skribent, dramatiker, teaterregissør og kunstner fra Mexico by. Han har gjennom sitt varierte og originale virke preget kulturlivet i Mexicos hovedstad.

Hugo Hiriart har publisert både romaner, barnebøker og essaysamlinger. Han er også teatermann, og har skrevet og regissert en rekke teaterstykker. Han har satt opp dukketeater med egenproduserte dukker, og han har skrevet flere filmmanus. Ett av hans mest enestående bidrag til kulturformidling, er den faste utstillingen El museo metafórico Ramón López Velarde, som gir publikum en metaforisk tilnærming til den meksikanske forfatteren Ramón López Velarde (1888-1921). Hiriarts forfatterkollega Guillermo Sheridan har skrevet tekstene til utstillingen.

Forfatterskap

Hiriart startet sin forfatterkarriere i Juan José Arreolas verksted for kreativ skrivning i Mexico by, organisert rundt tidsskriftet Mester i årene 1964 til 1967. Få år senere publiserte han sin første roman, Galaor (1972). Boka presenterer leseren for en satirisk versjon av Tornerose pakket inn som en ridderroman. Hovedpersonen og antihelten i boka «Galaor» er lillebroren til helten i den spanske ridderromanen Amadís de Gaula (1508), skrevet av Garci Rodríguez de Montalvo. Slik går Hiriart i dialog med populærkulturen gjennom eventyr og middelalderens ridderromaner.

I 1981 kom Hiriarts andre roman Cuadernos de Gofa. Kapitlene i boka var tidligere publisert som føljetong i helgesupplementettil avisen unomásuno. Boka presenteres som notatblokka til den litterære personen professor Gaspar Dódolo, som utforsker den urgamle kulturen til det fiktive landet Gofa. Slik kan den minne om andre fiktive samfunn beskrevet i litteraturen, som i Gullivers reiser (1726) av Jonathan Swift, i Ringenes herre (1954-1955) av J.R.R. Tolkien og i «Tlön, Uqbar, Orbis Tertius» (1940) av Jorge Luis Borges.

Essayet er et av Hiriarts foretrukne uttrykksformer. Hans første essaysamling Disertación sobre las telarañas y otros escritos (1980) viser forfatterens nærhet til filosofi. Tekstene bringer inn både førsokratisk tenkning og moderne filosofi, og knytter filosofihistoriens motiver til hverdagslige spørsmål. Boka går også i dialog med kjente meksikanske forfattere som Juan José Arreola og Octavio Paz, og guatemalaneren Augusto Monterroso. Hiriarts andre essaysamling, El universo de Posada (1982) er en hyllest til den meksikanske tegneren og grafikeren José Guadalupe Posada. Av Hiriarts øvrige essaysamlinger, belyser sidene i Vivir y beber (1987) alkoholisme som fenomen, mens Sobre la naturaleza de los sueños (1995) er et langt, filosofisk essay om søvn. De korte essayene i Cómo leer y escribir poesía (2003), omhandler ulike litterære sjangere og inviterer leseren til å prøve seg på forskjellige skriveteknikker. Hiriarts øvrige essaysamlinger inneholder korte, litterære essays som drøfter ulike sider ved kunsten, kulturen, litteraturen og filosofien.

I tillegg til bøker for voksne, har Hiriart skrevet barnebøkene El último dodo (1983), El vuelo de Apolodoro (1984) og El nombre del juego es José Guadalupe Posada (2005).

Teater og film

Hiriart har skrevet teaterstykker både for voksne og barn, og har iscenesatt en rekke av sine egne teaterstykker. La ginecomaquía (1972) var forfatterens første teateroppsetning. Stykket ble publisert som bok i 1987, sammen med teaterstykkene Simulacros (1983) og Intimidad (1984). Hiriart har også skrevet flere filmmanus. Blant annet til filmene Ámbar (1993), regissert av Luis Estrada, og Novia que te vea (1993) og Las caras de la luna (2001), regissert av Guita Schyfter.

Kunstnerisk virksomhet

Hiriart er også maler og illustratør. Han har blant annet laget illustrasjonene til barneboken El vuelo de Apolodoro (1984) og strektegningene som finnes i Cuadernos de Gofa (1981) og i Tres indagaciones teatrales (1987). Flere av bøkene hans avbilder forfatterens egne malerier på omslaget.

Bibliografi

Essaysamlinger

  • Disertación sobre las telarañas (1980)
  • El universo de Posada: Estética de la obsolescencia (1982)
  • Vivir y beber (1987)Sobre la naturaleza de los sueños (1999)
  • Los dientes eran el piano (1999).
  • Discutibles fantasmas (2001)
  • Cómo leer y escribir poesía. Primeros pasos (2003)
  • El arte de perdurar (2010)El juego del arte (2015)

Romaner

  • Galaor (1972)Cuadernos de Gofa (1981)
  • La destrucción de todas las cosas (1992)
  • El agua grande (2002)
  • El actor se prepara (2004)
  • El águila y el gusano (2014)
  • Capitán Nemo. Una introducción a la política (2014)

Barnebøker

  • El último dodo (1983)
  • El vuelo de Apolodoro (1984)
  • El nombre del juego es José Guadalupe Posada, México (2005)

Andre utgivelser

  • Tres indagaciones teatrales. La ginecomaquia. Simulacros. Intimidad (1987)
  • Minotastasio y su familia; Camille; Casandra (1999)
  • Circo callejero (2002)
  • El circo y otros escritos (2002)
  • Learning Spanish Writing Poetry (2005).
  • La repugnante historia de Clotario de Moniax; El tablero de las pasiones de juguete; La caja; El caso de Caligari y el ostión chino (2005)
  • La historia del caimán og Rosete se pronuncia (2008)

Teateroppsetninger (utvalg)

  • La ginecomaquia (1972)El progreso fugitivo o el portentoso, alarmante, ciertísimo viaje en ferrocarril por el universo de José Guadalupe Posada (1981)
  • Hécuba, la perra (1982)
  • Simulacros (1983)
  • Intimidad (1984)
  • Ámbar (1986)
  • 120 mil leguas en submarino (adaptasjon, 1990)
  • Los cuervos están de luto (1997)

Filmmanus

  • El ángel de cuerno (1969)
  • Niebla (1975)
  • Ámbar (1990)
  • Novia que te vea (1993)
  • Sucesos distantes (1997, sammen med Alejandro Lubezkiy og Guita Schyfter)
  • Las caras de la luna (2001)

Les mer i Store norske leksikon

Eksterne lenker

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg