Firda

Avishode til Firda
Firda.
Kristian Ulltang (1891–1979) sit utanfor sit smålåtne avislokale. Ulltang grunnla Firda og var i ei årrekkje ein aktiv skribent i fleire andre aviser. I 1928 blei Firda overteken av Olav Nordeide (1892–1970), som utstyrde Firda med forretningskultur og tingarstrategi. Han gjorde avtale med Ulltang om leige av trykkeri og utgjevarrett, og han brukte 30-åra til å etablere Firda i Indre Sunnfj ord og omegn. Han hevda avisas upolitiske stilling då okkupasjonsmakta kom på døra. Olai Nordeide måtte gå frå avisa i 1942, men henta snøgt attende Firda si sterke stilling etter krigen. Han overlét avisa til sønene Per og Oddvar i 1964. Dei førde vidare Kristian Ulltang og Olai Nordeide si redaksjonelle line, den erklært partilause.
Kristian Ulltang
Firda.
.
Lisens: Begrenset gjenbruk

Artikkelstart

Firda er ei dagsavis grunnlagt 1917. Avisa kjem ut måndag til laurdag i Førde. Avisa er eigd av Amedia. Ansvarleg redaktør: Kai Aage Pedersen.

Firda dekker Førde, Jølster, Gaular, Naustdal, Flora, Askvoll og Fjaler. Avisa har i tillegg eit prioritert nedslagsfelt i kommunane Hyllestad, Gulen, Høyanger og Gloppen.

Historie

Første åra

Etter eit halvår i typograflære hos Paul M. Gjærder i Volda reiste Kristian Ulltang heim att til Førde for å starte opp sitt eige trykkeri i 1914. Sju mil lenger vest låg Florø med bystatus og sine to aviser, medan Førde den gong var eit vegkryss utan avis. Ulltang meinte bygda måtte få ei avis som kunne målbære Indre Sunnfjord sine interesser, og hausten 1917 inviterte han bygdas fremste menn til å teikne aksjar i det som skulle bli fylkets største avis. Vedtektene slo fast at avisa skulle vere nøytral «og ikke indta noget standpunkt i politiske spørsmaal».

Avisa vaks raskt i opplag og måtte avvise beiling frå Norges Bondelag som ønskte å kjøpe Firda i 1922. I 1928 kom Olai Nordeide inn som utgjevar og bladstyrar. Nordeide blei Firda sin dugande strateg som effektivt kontrollerte kjernelandet sitt, Indre Sunnfjord, men i aukande grad også omlandet.

Krigs- og etterkrigsåra

Firda kom ut under krigen, dei siste tre okkupasjonsåra med innsett NS redaktør. Tingarane vende då ryggen til avisa, og resultatet var eit dramatisk fall frå 4000 til under 1000 i opplag. Men avisa hadde krabba attende til gamle høgder og kunne runda 5000 tingarar i 1954.

Etter 1960

Hesjene stod framleis tett i Førde då sentrale styresmakter på 1960-talet fann ut at staden skulle bli fylkets vekstsenter. Folketalet blei fort mangedobla, og Firda sitt opplag vaks vidare til å bli fylkets største, sjølv om ho så seint som i 1967 berre hadde to utgåver for veka.

Då Olai Nordeide slutta som redaktør i 1964, tok sønene Oddvar og Per over. I deira felles redaktørtid auka Firda opplaget frå kring 7 000 til om lag 12 000. Avisa fekk nytt avishus i 1966, gjekk over til offsettrykk i 1973 og opna i 1979 eige avdelingskontor for Dalsfjordregionen. I 1983 døydde Per, og Oddvar Nordeide heldt fram som redaktør åleine. Sonen Kjell Ove Nordeide tok over i 1988 og var redaktør i to år.

Dekningsområde

Sidan krigen har Firda definert Ytre Sogn og ytre deler av Sunnfjord som sine nedslagsfelt, seinare også Florø, og såleis heile Sunnfjord. I dag rekk Firda endå lenger gjennom mange års satsing som fylkesavis.

Konkurranse

Firda har møtt konkurranse på heimebane. På 1930-talet prøvde døgnflugene Sunnfjord Tidend og avisa Gjallarhorn å utfordre Firda. Med A-pressa i ryggen stod Firdaposten i Florø tidleg på 1990-talet bak ein dristig freistnad på å få innpass i Førde. Men om lag samstundes tok Orkla over Fjordenes Tidende i Måløy. I Sogn blei to aviser slått saman, og fjorden blei arena for ein ny storaktør, Husabø-familien i Leikanger. I dette biletet såg A-pressa interessene sine truga, og svaret kom i 1995. Konsernet kjøpte fylkets største avis og gjorde Firda til flaggskip på Vestlandet.

Opplag

År

Opplag

1920 1200
1932 1000
1935 2000
1938 3000
1942 4000
1954 5224
1964 7132
1970 9088
1983 12545
1998 15011
2008 13875
2015 10014
2020 11956

Fakta

  • Prøvenr. 15.12.1917, fyrste ordinære nr. 5.1.1918.

Eksternt nettsted

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg