Dagen

Avishode til Dagen
Dagen.
Redaktør Arthur Berg markerte seg sterkt i den offentlige debatt på 1960-, 70- og 80-tallet. Hans engasjement var særlig konsentrert om et utvalg «hjertesaker»: kampen for friskolene og mot abortloven, kjærligheten til Israel, kampen mot norsk EU-medlemskap – og ikke minst målsaken. Arthur Bergs konservative bibelsyn gjorde ham til en innbitt motstander av kvinnelige prester. Han bekjente seg til et gammelt kjønnsrollemønster og et mannlig «ridder-ideal» som han mente innebar den høyeste respekt for kvinnen. I en av sine minneverdige lederartikler gikk Berg til angrep på den såkalte «unisex-moten» og slo med fynd og klem fast at: «Kvinner som går med bukser med smekk i, står for en anatomisk løgn!»
Arthur Berg
Av /Bergens Tidende.

Dagen er ei kristeleg norsk dagsavis, stifta i 1919. Avisa har redaksjon i Bergen, kjem ut seks dagar i veka og blir utgjeven av Dagbladet Dagen AS. Vebjørn Selbekk har vore redaktør siden 2010.

Utan nyhetsreportasjer ligg hovudvekta på stoff av religiøs, oppbyggjeleg art, og avisa fekk etter kvart ein sterk posisjon i vestlandsbygdene. Dagen stansa 1942–45 for å unngå nazifisering. Avisa blei slått saman med Magazinet, og kom i perioden 2008-2011 ut under namnet DagenMagazinet. Frå 1. april 2011 heiter avisa igjen Dagen. Blant redaktørane kan nemnast Johannes Lavik (redaktør 1919–52), Arthur Berg (1956–85) og Finn Jarle Sæle (1985-99).

Historie

Avisa Dagen blei grunnlagd av stillferdige menn frå det vestlandske kristenlivet i 1918. Men redaktørane i hovudorganet for det kristenkonservative Noreg har vore menn som gjerne har søkt striden.

Det var noko stillferdig over det då ei gruppe leiande menn frå vestlandsk kyrkje- og kristenliv i 1918 vedtok å opprette eit «kristelig dagblad» i Noreg, slik ein alt hadde i Sverige og Danmark. Programmet inneheldt ingen brodd mot den andre pressa eller mot samfunnsutviklinga, ein ville heilt enkelt etablere ei dagsavis som i tillegg til å vere «et almindelig godt redigeret dagblad» også skulle «holde leserne underrettet om det kristelige liv og arbeide».

Når Dagen likevel har framstått som eit kristenkonservativt kamporgan med kontroversielle meiningar, er det ikkje minst på grunn av to markante redaktørar, som begge sat i over 30 år på redaktørkrakken i Bergen: Johs. Lavik og Arthur Berg.

Juristen Lavik hadde røtene sine i vestlandsk lågkyrkjeleg kristendom og var på fleire måtar ein radikalar då han blei kalla som første redaktør i Dagen. Mellom anna hadde han «sterke pasifistiske tilbøyeligheter». Han markerte seg som ein sjølvstendig redaktør i høve til styret og eigarorganisasjonane. Ein av aksjonærane klaga over at «redaktøren var noget radikal i sociale spørsmål, og at dette kanskje kunde ha innflytelse på forretningsstandens annoncering».

Økonomien var vanskeleg dei første åra. Dagen tok ikkje inn annonsar for tobakk, alkohol, kino, teater og anna tidtrøyte, og tapte inntekter på det. Situasjonen betra seg etter at avisa kom i eige hus i Sparebankgaten i Bergen.

Bortsett frå eit opphald i 1942–45, då avisa blei mellombels stoppa, var Johs. Lavik redaktør heilt til han døydde i 1952. Etter dette oppstod det ein intens, vond og langvarig strid om ny redaktør i Dagen, som etter kvart kulminerte med at Arthur Berg blei sjefredaktør. Arthur Berg, fødd og oppvaksen i Vestfold og med politiske røter i Venstre, blei ein markant talsmann for den vestlandske lekmannskristendomen. Med klokkeklar argumentasjon og på ein kraftfull, konservativ nynorsk leverte den debattglade redaktøren sine analysar og kommentarar til aktuelle saker – både i eiga avis, på tallause folkemøte og i radio- og fjernsynsdebattar. Berg sat som redaktør til 1986 og blei etterfølgd av Finn Jarle Sæle, Odd Sverre Hove og frå 2010 Vebjørn Selbekk. Den meiningssterke tradisjonen har halde fram, og det har også til tider vore sterke konfliktar mellom redaktøren og styret. Redaksjonelt legg Dagen stor vekt på debattstoff, både på papir og nett.

I 2007 fusjonerte Dagen med den meir frikyrkjelege avisa Magazinet, kjent ikkje minst for publiseringa av dei omstridde Muhammed-karikaturane. Mellom 2008 og 2011 hadde avisa namnet Dagen Magazinet, men gjekk deretter tilbake til Dagen.

Opplag

År Opplag
1920 11-12000
1932 10000
1950 16669
1973 10126
1991 12504
2008 10842
2015 8533

Lesartal

Totale lesartal for papir og digitalt, inkludert ope innhald ein gjennomsnittsdag i 2015 var 23 000 (Mediebedriftenes Landsforening).

Fakta

  • Fyrste nr: 30.8.1919
  • Foreløpig stans fra 1.5.1942
  • Fyrste nr. etter krigen 9.5.1945

Les mer i Store norske leksikon

Ekstern lenke

Litteratur

  • Nygård, Gustav & Finn Wiig Sjursen: 50 års vardevakt for kristen tro og tanke, 1969

Artikkelen er henta frå Hans Fredrik Dahl (red.): «Norsk presses historie 1660–2010», band 4:. Idar Flo (bandred.): «Norske aviser fra a til å». Universitetsforlaget 2010 .

Artikkelen er oppdatert av Tom Hetland og publisert digitalt etter avtale med Universitetsforlaget og artikkelforfattar.

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg