CubeSat

Modell av satellitten nCube II, ein 1-unit CubeSat.
Av .
Lisens: CC BY 1.0

CubeSat er eit namn på ein populær type små satellittar. Satellittane vert kalla CubeSat (kube-satellitt) fordi dei er bygd opp av modular (kalla cubes eller units) på 10⨉10⨉10 cm3. Det å bygge små satellittar etter denne standarden vart tidleg populært ved amerikanske universitet. Sidan rundt år 2000 har det vakse fram CubeSat-prosjekt ved mange universitet verda over, og fleire selskap har brukt CubeSats som base for både vitskaplege og kommersielle prosjekt.

Bakgrunn

Konseptet CubeSat vart funne på av dei amerikanske professorane Robert (Bob) Twiggs og Jordi Puig-Suari, som då var ved Stanford-universitetet og ved Cal. Poly. Føremålet var å skape ein enkel standard som gjorde det mogeleg for universitetsstudentar å lære seg å utvikle og få skote opp ekte satellittar på relativt kort tid. Standarden er ganske enkel; den fortel at ein satellitt kan vere bygd opp av 1, 2, 3, 6 eller 12 units, han har dermed ei definert form og vekt.

Bruk

CubeSats vert ofte bygd som teknologidemonstratorar, det vil seie ein satellitt for å teste første versjonen av ei satellittnyttelast. Dei seinare åra har slike satellittar vore gjennom ei stor utvikling, både i kapasitet og i kva for bruksområde dei kan ha. Slike satellittar vert utvikla og brukt av alt frå store romfartsorganisasjonar som NASA og ESA, private føretak samt forskingsinstitusjonar, universitet og høgskular.

CubeSats i Noreg

Fleire hundre CubeSats har vorte skotne opp sidan 2000. Det har og vore fleire CubeSats under utvikling i Noreg, men per juli 2020 har ingen av desse fungert i bane. Tre har vorte skotne opp, to av dei komme seg i bane (nCube II, HiNCube). Minst fem er under utvikling.

Les meir i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg