Bondebladet (Avis)

Bondebladet var ei avis som kom ut på Voss frå 1914 til 1935.

Bøndene sine interesser, slik dei blei organiserte sist på 1800-talet, prega tidleg Voss og bygdene omkring. Samstundes var stadens sterke bladtradisjon medverkande til at Vosse bygdene fekk eit bondeblad i 1914, seks år før skipinga av Bondepartiet. Bladet blei etablert på Voss, ut frå forlagsretten til det tre år gamle Bergens-bladet Vestlandsbonden.

Bondebladet var runne av ekte vestlandsk bygderot og frå starten ein erklært målkjempar. Vel var det òg eit politisk blad, men tiltaket hadde sut for bygdekulturen og bygdas unge jordbruksmenn, som «… hev fenge mykje av si upplæring paa landsmålet …», slik bladet erklærte i fyrste nummer.

Undertittelen lova at avisa skulle vere «Blad for jordbruk og bondesamskipnad». Men bladet var også tiltenkt eit rom som lokalavis, ein posisjon avisa Hordaland hadde vore i gang med å byggje sidan før hundreårsskiftet. Vona var at bladtiltaket skulle klare seg betre enn to opponerande forgjengarar på Voss, moderate Voss Avis og Voss Tidende, partipolitisk motiverte for den nyliberale lina i norsk politikk og likegyldige til mål og fråhaldssak.

Bondebladet må ha falle i smak, også som lokalavis. Bladet gjekk frå ein til tre avisdagar i 1919. Bøndene sitt nye blad på Voss møtte 1920-talet med gode utsikter, så gode at eigaren valde å bryta opp og flytta Bondebladet til Bergen, i 1922.

Sidan året før hadde bladet utvida undertittelen til å omfatte båe Bergenhus-fylka, no skulle det nyskipa partiet ut til landsdelen.

Bondebladet gjekk over i dagbladtakt, men var attende til veketakt på bygdebladnivå alt i 1923. Dei neste åra i Bergen blei tøffe. Partibladet fekk konjunkturane mot seg og måtte frå 1926 streve for å overleve. Partiet sine tillitsmenn blei sende i felten for å hente støtte til opplag og økonomi.

Bondebladet skjøtta rolla si som overordna partiblad på fleire vis. I 1931 skipa bladet eit avdelingskontor i Førde, i eit forsøk på å vinne feste i Sunnfjord. Frå same år lanserte bladet eit laurdagsbilag, Vestlendingen, med ein lausare politisk profil.

Bondebladet sin lagnad råka fleire partiaviser under oppstarten.

Bladet hadde identitet som lokalavis i dei indre bygdene, men eit slikt format lét seg ikkje flyttast på og omformast innanfor partistrategiske formål. Bondebladet gjekk frå å vere eit framgangsrikt lokalblad på Voss til å bli eit nederlagsdømt dagsavisprosjekt i Bergen.

Opplag

År Opplag
1920 2300
1932 2000

Fakta

  • Bondebladet: fyrste nr. 4.3.1914
  • Siste nr. 6.12.1935.

Les mer i Store norske leksikon

Kommentarer

Kommentaren din publiseres her. Fagansvarlig eller redaktør svarer når de kan.

Du må være logget inn for å kommentere.

eller registrer deg